Cố Nghĩa Dân, người đăng ảnh Thiên An Môn vì không muốn vụ thảm sát này bị rơi vào quên lãng.
Bài đăng : Chủ nhật 29 Tháng Chín 2013 - Sửa đổi lần cuối Chủ nhật 29 Tháng Chín 2013
Hôm nay 29/09/2013 ông Cố Nghĩa Dân (Gu Yimin), người dự định tổ chức biểu tình kỷ niệm vụ đàn áp Thiên An Môn bị một tòa án ở Giang Tô xét xử vì tội « kích động lật đổ chính quyền ». Theo ông Lưu Vệ Quốc (Liu Weiguo), một trong các luật sư của bị cáo, ông Cố Nghĩa Dân đã bác bỏ các cáo buộc trong phiên xử diễn ra tại tòa án thành phố Trường Thục.
Theo luận tội của Viện Kiểm sát, thì việc Cố Nghĩa Dân cho đăng các tấm ảnh về vụ thảm sát ở Thiên An Môn năm 1989 và kêu gọi tổ chức một cuộc biểu tình kỷ niệm sự kiện này trong năm nay, đã cấu thành tội « xúi giục lật đổ chính quyền ».
Luật sư Lưu Vệ Quốc tuyên bố : « Không có gì là bất hợp pháp trong việc đăng ảnh một sự kiện có thực. Còn việc kêu gọi biểu tình là hoàn toàn phù hợp với luật pháp. Nếu các hành vi của ông Cố Nghĩa Dân làm thiệt hại cho Đảng, thì cũng không có nghĩa là gây hại cho Nhà nước ».
Luật sư nói thêm, khi chính quyền khuyến cáo không nên tiếp tục, đương sự đã ngưng kêu gọi xuống đường.
Phiên tòa kéo dài bốn tiếng đồng hồ, bản án sẽ được tuyên sau vào một thời điểm chưa rõ, và ông Cố Nghĩa Dân có thể bị lãnh bản án hơn một chục năm tù.
Trước đó, bà Từ Yến (Xu Yan), vợ ông Cố Nghĩa Dân nói với AFP, chồng bà đã cho đăng các hình ảnh về cuộc đàn áp ở Thiên An Môn trên mạng, và đề nghị chính quyền địa phương cho tổ chức một cuộc biểu tình quy mô nhỏ vào ngày 4 tháng 6, ngày kỷ niệm vụ thảm sát.
Trang web Human Rights in China thuật lại lời tuyên bố của bà Từ Yến: “Nếu chỉ bằng hai hành động trên mà lật đổ được chính quyền, thì chính quyền này quá dễ lật đổ !". Bà nói thêm : « Lúc xảy ra sự kiện Thiên An Môn thì chồng tôi mới có 11 tuổi (sinh năm 1977) còn tôi mới 3 tuổi (sinh 1985). Anh ấy làm như vậy với hy vọng sẽ có thêm nhiều người biết về vụ thảm sát đang dần bị rơi vào quên lãng ».
AFP nhận định, tội danh « kích động lật đổ chính quyền » thường được sử dụng để bắt bớ các nhà ly khai. Giải Nobel hòa bình Lưu Hiểu Ba đã bị lãnh án 11 năm tù vì tội danh này vào năm 2009, sau khi lưu chuyển một bản kiến nghị kêu gọi cải cách chính trị, trong đó có việc tổ chức bầu cử dân chủ.
Đảng Cộng sản Trung Quốc kiểm duyệt chặt chẽ các cuộc thảo luận về sự kiện Thiên An Môn xảy ra vào ngày 04/06/1989, khi Bắc Kinh huy động quân đội nổ súng vào các sinh viên biểu tình đòi dân chủ tại quảng trường này, làm cho hàng trăm và có thể hàng ngàn người thiệt mạng.
Bài đăng : Chủ nhật 29 Tháng Chín 2013 - Sửa đổi lần cuối Chủ nhật 29 Tháng Chín 2013
Theo báo chí Nhật hôm nay 29/09/2013, Tokyo đã yêu cầu các chính quyền địa phương và các trường đại học công không đăng các bản đồ Google trên trang web của mình. Lý do là vì một số bản đồ này không sử dụng tên tiếng Nhật để gọi các đảo tranh chấp.
Tờ Sport Nippon nêu ra các lãnh thổ mà Nhật Bản có tranh chấp với các nước láng giềng gồm có quần đảo Dokdo tại biển Nhật Bản, đang do Hàn Quốc kiểm soát mà phía Nhật gọi là quần đảo Takeshima ; và quần đảo Senkaku ở biển Hoa Đông hiện đang được Nhật Bản quản lý nhưng bị Trung Quốc yêu sách chủ quyền và gọi là Điếu Ngư.
Ngoài ra còn có quần đảo Kuril ở phía bắc đảo Hokkaido của Nhật, bị Hồng quân Liên Xô chiếm từ cuối Đệ nhị Thế chiến và hiện do Nga quản lý, nhưng Nhật Bản vẫn đòi hỏi chủ quyền và gọi đây là Lãnh thổ phương Bắc.
Hãng tin Kyodo News cho biết trong các thông cáo trước đó, chính quyền Tokyo tuyên bố « một số địa danh trong bản đồ điện tử trên các trang chủ không phù hợp với lập trường của chính phủ Nhật Bản ».
Chính phủ khuyến cáo các cơ quan nhà nước nên sử dụng các bản đồ do Quốc thổ Địa lý Viện của Nhật Bản biên soạn. Tuy nhiên theo nhận định của AFP, không rõ các cơ quan này sẽ tuân theo yêu cầu trên hay không, vì các bản đồ Google có vẻ tiện dụng hơn.
Trước đây, chính quyền Việt Nam đã từng phản đối việc quần đảo Hoàng Sa, bị Google ghi tên trên bản đồ là « Tây Sa » - tên mà Bắc Kinh đặt cho Hoàng Sa sau khi quần đảo này bị Trung Quốc dùng vũ lực chiếm đóng năm 1974, và sau đó Google đã sửa chữa bằng cách dùng tên quốc tế của Hoàng Sa là Paracel Islands.
Công nhân đang sơn bình hoa khổng lồ ở Thiên An Môn
Bài đăng : Chủ nhật 29 Tháng Chín 2013 - Sửa đổi lần cuối Chủ nhật 29 Tháng Chín 2013
Một bình hoa khổng lồ đặt trước quảng trường Thiên An Môn để mừng Quốc khánh Trung Quốc ngày 1 tháng 10, đã làm rộ lên nhiều lời bình phản đối khi báo chí tiết lộ chi phí dành cho vật trang trí ấn tượng này. Hãng tin Pháp AFP hôm nay 29/09/2013 cho biết như trên.
Bình hoa màu đỏ cao đến 13 mét, có đường kính 11 mét, được sơn những nhánh tre vàng và cắm đầy những cành hoa giả màu sắc lòe loẹt và những quả đào khổng lồ, đã được đặt trước quảng trường Thiên An Môn, trung tâm quyền lực Trung Quốc trong tuần này.
Nhật báo Beijing Youth Daily của nhà nước nhấn mạnh, số tiền dành cho bình hoa trang trí này lên đến trên 570.000 nhân dân tệ (69.000 euro), tốn kém hơn chi phí trang hoàng của năm ngoái.
Một cư dân mạng Vi Bác giận dữ : « Ai đã cho phép chi từng ấy tiền của người đóng thuế ? ». Một người khác bực tức : « Đến 570.000 nhân dân tệ ! Số tiền này lẽ ra nên chi cho những việc khác có ích hơn ».
Bài báo cũng cho biết dù sao để tiết kiệm, quảng trường Thiên An Môn sẽ được trang hoàng « chỉ » với 800.000 bình hoa (kích cỡ thông thường), trong khi năm ngoái lên đến một triệu bình.
Tân Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã phô trương một chiến dịch giảm bớt lãng phí trong chính quyền, ra lệnh cấm xây dựng các công sở mới và đưa ra các chỉ thị về việc hạn chế tiệc tùng chiêu đãi ; sau khi đã có quá nhiều tai tiếng về các quan chức tham nhũng tổ chức ăn nhậu linh đình và đua nhau lập các dự án xây dựng vô ích.
Cá nóc khổng lồ ở Giang Tô "ngốn" hết 11 triệu đô la công quỹ
Việc thành phố Dương Trung thuộc tỉnh Giang Tô cho dựng một bức tượng cá nóc khổng lồ cao đến 62 mét, tốn kém 70 triệu nhân dân tệ , cũng đã gây ra những lời chỉ trích về các hành động quá lố của các quan chức chính quyền.
Quảng trường Thiên An Môn thường được trang hoàng rực rỡ mừng Quốc khánh Trung Quốc ngày 1 tháng 10 hàng năm, là địa điểm để Đảng Cộng sản Trung Quốc khoe khoang những thành tích và kích động tình cảm dân tộc. Hàng ngàn du khách từ khắp nước đến đây trong dịp này, nơi Mao Trạch Đông được chôn cất trong Mao Chủ tịch Kỷ niệm Đường.
Thiên An Môn cũng là nơi diễn ra nhiều sự kiện trọng đại trong lịch sử Trung Quốc. Mao Trạch Đông từng tuyên bố thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa tại đây, và vào năm 1989 đã xảy ra cuộc thảm sát các sinh viên biểu tình đòi dân chủ. Con số chính thức do Bắc Kinh đưa ra là có 241 người thiệt mạng trong vụ đàn áp này kể cả quân nhân, và 7.000 người bị thương. Nhưng theo các quan sát viên độc lập, thì có đến trên 1.000 người bị sát hại tại Bắc Kinh, chưa kể số người chết ở các tỉnh.
Bài đăng : Chủ nhật 29 Tháng Chín 2013 - Sửa đổi lần cuối Chủ nhật 29 Tháng Chín 2013
Công an Trung Quốc đã giải cứu 92 trẻ em bị bọn buôn người bắt cóc, sau một loạt chiến dịch chống tội phạm có tổ chức trên toàn quốc. Theo Tân Hoa Xã ngày 28/09/2013, các em là nạn nhân của tệ nạn buôn bán trẻ em đang tăng cao tại Trung Quốc, đã được giải thoát cùng với hai phụ nữ. Trên 300 người là thành viên của mạng lưới buôn người đã bị bắt.
Vụ bắt giữ này diễn ra ngày 11/9, vào lúc dư luận ngày càng phẫn nộ trước nhiều vụ bắt cóc và mua bán trẻ em do các băng nhóm chuyên nghiệp tiến hành. Theo thông cáo trên, công an đã bắt tay vào điều tra sau vụ một em bé bị bắt cóc ở tỉnh Hà Nam thuộc miền trung, rồi sau đó lại có các vụ bắt cóc ở nhiều nơi, chủ yếu tại miền tây nam.
Tân Hoa Xã nói rằng qua điều tra, công an đã lần ra được một băng nhóm tổ chức rất chặt, mỗi thành viên được phân công một nhiệm vụ cụ thể. Có những kẻ được giao bắt cóc trẻ em tại tỉnh Vân Nam và Tứ Xuyên để giao lại cho những người khác, phụ trách việc chuyển các em này đến những đầu nậu tại các vùng khác ở Trung Quốc.
Nạn bắt cóc và buôn bán trẻ em rất phổ biến tại Trung Quốc, một phần là do chính sách mỗi gia đình chỉ có một con. Bên cạnh đó, với truyền thống trọng nam khinh nữ, các bé gái đôi khi bị bán đi hoặc bỏ rơi.
Tháng trước, nhiều gia đình ở tỉnh Thiểm Tây lên án một bác sĩ tại địa phương đã thuyết phục họ bỏ rơi đứa con mới sinh, nói dối rằng em bé bị bệnh bẩm sinh không thể chữa được. Vụ này gây nhiều ồn ào, khiến nhiều viên chức tỉnh này bị cách chức, người bác sĩ trên và nhiều nghi can buôn bán trẻ em bị bắt. Một số trẻ em bị bắt cóc đã được trả về cho gia đình.
Vào tháng 12/2012, công an Trung Quốc cũng đã từng tung ra một chiến dịch tấn công vào các mạng lưới buôn bán trẻ em, giải cứu được 89 em và bắt giữ 355 nghi phạm.
Bài đăng : Chủ nhật 29 Tháng Chín 2013 - Sửa đổi lần cuối Chủ nhật 29 Tháng Chín 2013
Philippines hôm nay 29/09/2013 tưng bừng mừng chiến thắng đầu tiên trong cuộc thi Hoa hậu Thế giới, năm nay diễn ra tại Indonesia dưới sự bảo vệ an ninh nghiêm ngặt. Hoa hậu Philippines Megan Young, 23 tuổi đã vượt qua Hoa hậu Pháp Marine Lorphelin để giành vương miện Hoa hậu Thế giới 2013.
Tin Hoa hậu Philippines đăng quang trong cuộc thi năm nay chiếm trang nhất hầu hết các tờ báo. Báo chí Manila nhấn mạnh rằng như vậy sau các chiến thắng trong cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ và Hoa hậu Quốc tế, nay thì một đại diện cho nhan sắc Philippines đã được vinh danh trong một cuộc thi sắc đẹp quan trọng khác là Hoa hậu Thế giới.
Tổng thống Benigno Aquino trong một thông cáo đã chúc mừng cô Megan Young, cho biết chính quyền rất tự hào về thành tích của cô. Thông cáo viết : « Trong suốt cuộc thi, cô Young đã chứng tỏ trước thế giới vẻ đẹp, sự duyên dáng, lòng trắc ẩn của Philippines, và đã trở thành nguồn tự hào và cảm hứng cho người dân. Chiến thắng của cô nhắc nhở cho người Philippines về năng lực của chúng ta ».
Các nữ hoàng sắc đẹp ở Philippines sau khi đoạt vương miện thường gặt hái thành công trong vai trò diễn viên hay người mẫu. Nhưng tân Hoa hậu Thế giới, cô Megan Young đã có kinh nghiệm hoạt động trong lãnh vực nghệ thuật. Sinh ra tại Mỹ nhưng đã hồi hương về Philippines từ năm 10 tuổi, cô là sinh viên ngành điện ảnh, đã xuất hiện trong nhiều phim truyền hình cũng như trên màn ảnh lớn từ năm 2005, tuy nhiên ước mơ của cô là trở thành đạo diễn.
Á hậu thứ nhất về tay Hoa hậu Pháp, cô Marine Lorphelin, và Á hậu thứ hai là cô Carranzar Naa Okailey người Ghana. Như vậy là chiếc vương miện Hoa hậu Thế giới một lần nữa lại vuột khỏi tay Pháp. Nước Pháp không có duyên với chiếc vương miện này suốt 60 năm qua, sau khi Hoa hậu Pháp Denise Perrier đoạt giải Hoa hậu Thế giới vào năm 1953.
Cuộc thi Hoa hậu Thế giới lần đầu tiên được tổ chức tại Indonesia, quốc gia Hồi giáo đông dân nhất thế giới, được bảo vệ an ninh cao độ vì vấp phải sự phản đối của những người Hồi giáo cực đoan. Địa điểm tổ chức được dời sang đảo Bali với lực lượng cảnh sát chống bạo động đông, trang bị vòi rồng và được quân khuyển hỗ trợ.
Những người Hồi giáo ôn hòa hơn thì phản đối bằng cách tổ chức cuộc thi « Hoa hậu Hồi giáo ». Danh hiệu này đã được trao cho một thí sinh người Nigeria hôm 18/9, sau cuộc thi đọc kinh Coran, biểu diễn thời trang với khăn choàng Hồi giáo và các buổi cầu nguyện.
Bài đăng : Thứ sáu 27 Tháng Chín 2013 - Sửa đổi lần cuối Thứ sáu 27 Tháng Chín 2013
Tại Việt Nam vào tháng 8/2013, luật gia Lê Hiếu Đằng đã đề xuất việc thành lập đảng Dân chủ Xã hội, chấm dứt sự độc quyền của đảng Cộng sản Việt Nam về chính trị. Ý kiến này được nhiều người ủng hộ và thảo luận sôi nổi. Đến cuối tháng 9/2013, một tuyên bố về các quyền dân sự và chính trị do một nhóm trí thức vốn là những người khởi xướng Kiến nghị 72 phổ biến trên mạng.
Chúng tôi đã đặt câu hỏi với nhà báo tự do, tiến sĩ Phạm Chí Dũng tại Thành phố Hồ Chí Minh về các vấn đề trên.
Nhà báo Phạm Chí Dũng - Saigon
(26:03)
RFI : Kính chào nhà báo Phạm Chí Dũng, rất cảm ơn anh đã nhận trả lời phỏng vấn RFI Việt ngữ. Thưa anh, ở Việt Nam đang diễn ra những cuộc tranh luận về việc nên lập đảng chính trị mới hay theo phương thức xã hội dân sự nhằm cải thiện không khí dân chủ. Quan điểm của anh như thế nào ?
Nhà báo Phạm Chí Dũng: Theo quan điểm của cá nhân tôi, ngôi nhà nào cũng cần phải có móng. Xã hội dân sự với các phong trào của nó sẽ mang tính thiết thực hơn là mô hình đảng phái độc lập còn khá mơ hồ ở Việt Nam.
Lịch sử Việt Nam đã trải nghiệm không biết bao nhiêu lần về chuyện thừa thãi lòng nhiệt huyết nhưng lại thiếu tính hành động. Một đảng Dân chủ Xã hội hay nhiều đảng phái khác có thể được khởi xướng, thậm chí có thể hình thành ít nhất trên danh nghĩa mà không bị nhà cầm quyền cô lập, trong bối cảnh tác động về dân chủ và nhân quyền của cộng đồng quốc tế đã trở nên mạnh mẽ hơn hẳn nội lực phản ứng của chính quyền. Tuy nhiên, ai cũng biết rằng muốn hoạt động được, và hơn thế là triển khai thành công tính tư tưởng cùng phương châm hành động của nó, tổ chức đảng lại cần phải có lực lượng.
Cho đến nay, lực lượng cho một đảng phái vẫn là một câu hỏi để ngỏ trong lòng những người nhiệt thành muốn thay đổi nhưng chưa biết làm thế nào. Thậm chí để tiến hành một cuộc cách mạng xã hội, người ta cần phải đổi mới chính mình trước khi bàn đến việc thay đổi người khác.
Khác hẳn với định chế đảng phái chính trị, xã hội dân sự với các phong trào dân sự không nhắm đến một cuộc tranh đua, giành đoạt về quyền lực đối với chính thể đương nhiệm. Đặc biệt trong bối cảnh thể chế chính trị một đảng được coi là “duy nhất” ở Việt Nam, mối lo về cạnh tranh chính trị càng trở nên nhạy cảm và quá khó xử.
Với sứ mệnh được mặc định của mình, xã hội dân sự chỉ nhằm làm cho chính quyền nhận ra được những sai lầm trong chính sách và quá trình thực hiện chính sách, từ đó tiến hành hủy bỏ hoặc điều chỉnh những chính sách, nhân sự thực hiện, làm gần gũi và đồng cảm hơn giá trị “của dân, do dân và vì dân”.
Ôn hòa, bất bạo động, tránh đổ máu là những đặc trưng trong phương pháp hoạt động của xã hội dân sự và các phong trào dân sự. Chính phương châm này đã loại trừ tâm trạng lo lắng đầu tiên của những người muốn tham gia phong trào dân sự là liệu họ có bị sách nhiễu hoặc thậm chí bị bắt bởi những hoạt động thuần túy xã hội của mình.
Cũng cần nhắc lại ngay sau đề xuất thành lập đảng Dân chủ Xã hội của ông Lê Hiếu Đằng vào tháng 8/2013, nhiều trí thức đã nổi lên tranh luận về câu hỏi “Thời cơ đã chín muồi chưa?”. Nhưng ngay lập tức, những người khác hỏi lại “Thế nào là chín muồi?”.
“Chín muồi” cũng vì thế đã trở thành lời thách đố lớn nhất nếu thiếu người khởi xướng có uy tín và năng lực hành động. Và cho dù có được người khởi xướng thì lại thiếu lực lượng điều hành và cốt yếu hơn thế nữa là không có nổi lực lượng thừa hành.
Nhưng dễ dàng hơn nhiều so với mô hình đảng phái chính trị, hoạt động của phong trào dân sự với mục tiêu xã hội có thể được chấp nhận ở mức khiêm tốn, tự lượng sức mình và thỏa mãn nhiều hơn hẳn những điều kiện về “chín muồi”.
RFI : Như vậy theo anh đang có những điều kiện nào cho sự chín muồi của một phong trào dân sự ở Việt Nam?
Với tôi thì rõ ràng đó là nhu cầu xã hội, yêu cầu của nhân dân.
Câu trả lời rõ rệt nhất cho độ chín muồi đến thời điểm hiện tại vẫn là “lòng dân”. Nước lên thuyền lên, nhưng nước xuống thì thuyền cũng phải xuống theo – Nguyễn Trãi đã dạy như thế và cũng có không biết bao nhiêu bài học lịch sử nhưng lại không được thấm nhuần vào những cái đầu đặc sệt lúc nào cũng chỉ nghĩ đến quyền và tiền.
Kinh tế lụn bại, tham nhũng ghê rợn chưa từng thấy, xã hội nhiễu nhương đạo lý, chính trị bất nhất đạo đức, tình cảm của người dân chuyển từ bức xúc đến phẫn nộ rồi tràn sang phẫn uất. Trong bối cảnh đó u uất đó, những người muốn có một sự thay đổi lớn lao về thể chế chính trị không phải là ít.
Xã hội dân sự là một trong những phương cách tốt nhất để tạo nên sự thay đổi cấp thiết ấy.
Hãy làm sao để người dân nhận ra rằng được sinh ra từ lòng xã hội dân sự, các phong trào dân sự không phải là một khái niệm cao siêu mà giai cấp nông dân và công nhân không thể với tới được.
Ngược lại, hoạt động dân sự trong xã hội dân sự là những gì thiết thân và gần gũi nhất với đời sống dân sinh, nhằm hỗ trợ giải quyết một cách thấu tình đạt lý những bức xúc của dân chúng liên quan đến nhiều chủ đề thiết thực trong hiện tồn Việt Nam như Hiến pháp, tham nhũng, đất đai, môi trường, biển đảo, quyền lợi người lao động, thị trường, các chính sách công bất hợp lý…
Có quá nhiều những vấn đề cần phải giải quyết trong bối cảnh chính quyền không có đủ năng lực và ngày càng mất đi sự công tâm cần có, để bảo đảm việc chấp nhiệm một cách công bằng. Đó cũng chính là nhu cầu xã hội đang nảy sinh trong lòng xã hội Việt Nam đương đại, đòi hỏi phải có những tác động phi chính phủ, tức hoạt động nằm ngoài khuôn khổ của đảng và chính quyền, giúp cho người dân nhận thức được bản chất của những mâu thuẫn, khó khăn, xung đột và tìm cách giải quyết phần nào những mối nguy đó.
Có một ví dụ điển hình là vào giữa năm 2013, một tác động ngoại biên đã gây dấu ấn đáng kể đối với giới doanh nghiệp ở Việt Nam. Đó là vụ cáo buộc của Tổ chức phi chính phủ lớn thứ hai trên thế giới – Global Witness - đối với Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai về những khuất tất của tập đoàn này liên quan đến đất đai, môi trường và điều kiện sống của nông dân ở Campuchia. Cho tới nay, vụ việc này dù chưa có đáp số cuối cùng, nhưng rõ ràng hình ảnh của Hoàng Anh Gia Lai đã bị giảm sút khá lớn không chỉ trong thương trường nội địa, mà cả trên thương trường quốc tế. Với lý do đó, chắc chắn những dự án mà Hoàng Anh Gia Lai đang tiến hành ở Campuchia và Lào sẽ phải được chính tập đoàn này điều chỉnh sao cho bớt bị dư luận phản ứng.
Cũng có hàng ngàn ví dụ tương tự trong hai mươi năm qua ở Việt Nam, kể từ thời điểm bắt đầu đường parabol hướng lên của thị trường bất động sản và kéo theo rất nhiều vụ thu hồi đất không thỏa đáng, trái pháp luật và sau này là bất chấp đạo lý đối với nông dân. Tất cả những mâu thuẫn đó đã tích tụ đủ dày để biến thành ý thức phản kháng của một bộ phận nông dân bị mất đất, biến họ thành dân oan và tạo nên mối xung khắc, dẫn tới xung đột với giới quan chức chính quyền tại nhiều địa phương. Vụ việc thu hồi đất hết sức bất công tại huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên năm 2012 mà hậu quả còn kéo dài đến nay là một bằng chứng điển hình. Chính những xung đột đó đang rất cần đến sự giúp đỡ của các tổ chức dân sự có kiến thức về pháp luật và lòng trắc ẩn với đồng loại.
Hoặc với vụ chôn thuốc trừ sâu xuống lòng đất của một doanh nghiệp ở Thanh Hóa có tên là Nicotex Thanh Thái bị phát hiện vào tháng 9/2013, người dân đã có đủ bằng chứng, báo chí và dư luận phẫn nộ, song các cơ quan chức năng vẫn trù trừ một cách rất đáng nghi ngờ. Vì sao vậy? Phải chăng đã có những mối quan hệ khuất lấp nào đó giữa thủ phạm gây án ung thư cho người dân địa phương với một vài cơ quan hay những quan chức nào đó? Điều rõ ràng là nếu vụ việc này xảy ra ở những nước phát triển và có xã hội dân sự trưởng thành như Mỹ hay Anh, Pháp, chắc chắn các tổ chức phi chính phủ đã không để yên, cho dù nhà chức trách địa phương có tìm cách bao che.
RFI : Theo nhận xét của anh, thì thái độ và cách hành xử thường bị chỉ trích là vô cảm của chính quyền đã tác động đến tâm lý người dân như thế nào?
Tác động một cách tiêu cực ! Ở Việt Nam, trong khi vai trò độc đảng đã đi vào lối mòn và gây ra nhiều hậu quả về đặc quyền và đặc lợi, tình trạng hoàn toàn thiếu đối trọng chính trị và vai trò của xã hội dân sự đã kéo theo tình trạng thiếu minh bạch trở thành một cố tật, và cố tật này xem ra rất khó được chữa lành. Luôn đứng gần chót bảng tổng sắp các nước có độ minh bạch thấp nhất của Tổ chức Minh bạch Quốc tế, giới quan chức Việt Nam từ nhiều năm nay đã ép tính minh bạch ngược chiều với đà tăng vọt lợi nhuận của các nhóm lợi ích độc quyền về xăng dầu, điện lực, các nhóm lợi ích thị trường như bất động sản, chứng khoán, và các nhóm lợi ích chính sách như Vinashin và Vinalines.
Dù chẳng hề có một con số khảo sát hay điều tra nào từ phía các cơ quan nhà nước, nhưng bằng vào quá nhiều phản ứng xã hội đã dồn dập xảy ra ở Việt Nam, đặc biệt là vụ một người dân là Đặng Ngọc Viết xả súng trả thù cán bộ quản lý đất đai ở tỉnh Thái Bình vào tháng 9/2013, rõ ràng tâm lý phản kháng của một bộ phận dân chúng đang có chiều hướng vượt qua lằn ranh sợ hãi và có thể biến thái thành hành vi mất kiểm soát.
Đặc thù tâm lý trong xã hội Việt Nam là lòng dân càng bất mãn thì phản ứng của người dân càng lúc càng trở nên thiếu kềm chế. Trong một số vụ viêc mấy năm gần đầy, đã xuất hiện dấu hiệu vượt khỏi tâm lý kềm tỏa sợ hãi để bước đến tâm trạng phản kháng, thậm chí sẵn sàng đối đầu, cho dù đó chỉ là hành động đối kháng tự phát chứ không được tổ chức. Có thể nêu ra hàng loạt vụ việc người dân phản ứng về đất đai ở nhiều địa phương như Nam Định, Bắc Giang, Hưng Yên, Nghệ An… và ngay tại ngoại thành Hà Nội, rất gần với tổng hành dinh của Chính phủ và Bộ Chính trị của Đảng. Vụ Đặng Ngọc Viết chính là một điển hình cho lòng phẫn uất đã biến thành tự phát vô cảm đến mức bất chấp của dân oan, đối diện với thói vô lương tâm của giới quan chức địa phương.
Hoặc vụ Mỹ Yên và cách hành xử “côn đồ hóa” của những người bị người dân cho là thẻ ngành không mang sắc phục, đã làm dấy lên làn sóng phản ứng có khuynh hướng “tử vì đạo” của vài trăm linh mục và nửa triệu giáo dân vùng Nghệ An, cùng lòng hiệp thông chưa từng thấy giữa các giáo phận trong cả nước. Sau vụ tranh chấp đất đai tại nhà thờ Thái Hà ở Hà Nội vào năm 2011, có thể nói vụ Mỹ Yên chỉ thiếu chút nữa đã thổi bùng ngọn lửa đối đầu công khai và sẵn sàng chết vì đạo của giáo dân đối với chính quyền địa phương, mà rất có thể dẫn tới hậu quả không thể nào lường hết nếu xung đột tiếp tục leo thang.
Mà các tôn giáo và giới tín đồ lại là một thành tố không thể thiếu của xã hội dân sự. Trong lịch sử, các tôn giáo ở Việt Nam như Công giáo, Phật giáo, Tin lành, Cao đài, Phật giáo Hòa hảo… đã đóng góp cho xã hội nhiều giá trị tinh thần lẫn vật chất cho người dân, đúng với tiêu chí cho người nghèo và vì người nghèo. Vậy nếu những hoạt động từ thiện xã hội của các tôn giáo bị ngăn cản và bị cấm đoán thì sao? Lẽ tự nhiên, đó chính là lúc bản thân các tôn giáo và cả những giới không tôn giáo thấy cần phải hòa quyện với nhau để đấu tranh đòi lại sự công bằng, ít nhất là công bằng cho đúng với những mỹ từ “tốt đạo đẹp đời” hay “kính Chúa yêu nước” mà Nhà nước ưa phô diễn.
Nhức nhối xã hội và những tiền đề hỗn loạn xã hội - điều kiện cần cho xã hội dân sự hình thành – đã hội tụ đủ, thậm chí tràn ứ. Vấn đề còn lại chỉ là các phong trào dân sự ở Việt Nam sẽ khởi sự như thế nào mà thôi.
RFI : Theo anh thì xã hội Việt Nam đã có những tiền đề nào cho phong trào dân sự?
Có thể xem phong trào phản biện Bauxite từ năm 2007 là tiêu điểm đầu tiên mang dấu ấn của nhóm trí thức xuất thân từ lòng đảng, nhưng đậm nét cách tân và có quan điểm cách mạng hơn nhiều so với những lề thói cũ. Công cuộc phản đối dự án khai thác bauxite của Trung Quốc cũng có thể có ý nghĩa không kém thua so với 11 cuộc biểu tình chống sự can thiệp của Bắc Kinh vào Biển Đông vào năm 2011. Một trong những biểu hiện hiệu quả và bền vững nhất mà nhóm trí thức phản biện Bauxite đã làm được là duy trì được trang mạng Bauxite Vietnam tồn tại trong suốt 5 năm qua, cho dù phải chịu không ít áp lực từ phía chính quyền và ngành công an.
Đến đầu năm 2013, nhóm Kiến nghị 72 sinh ra và phát triển tại Việt Nam lại là một hiện tượng có vẻ như đột biến, nhưng thực chất là tuân theo đúng quy luật biện chứng “lượng đổi dẫn đến chất đổi”. Sau nhiều năm không nhận ra một sự thay đổi và cải thiện đáng kể nào từ phía đảng và chính quyền, giới trí thức bất đồng tiên phong đã phải chỉ thẳng một điều cốt tử: một khi nền chính trị Việt Nam không có đối trọng - được thể hiện bởi những lực lượng vật chất - những chính sách bất hợp lý về tư tưởng và bất công về quyền lợi của nó chỉ có thể dẫn dân tộc đến hố sâu phân hóa và tự triệt tiêu động lực tiến bộ. Có thể coi sự hình thành của “Kiến nghị 72” liên quan đến điều 4 Hiến pháp là dấu mốc cực kỳ quan trọng cho việc khởi xướng tiền đề của hoạt động xã hội dân sự ở Việt Nam trong tương lai.
Sau “Kiến nghị 72”, một số blogger trẻ cũng đã khởi phát phong trào 258 – một hoạt động mà về hình thức chỉ là tiếp xúc và trao bản tuyên bố phản đối điều 258 Bộ luật hình sự cho các cơ quan đại diện ngoại giao nước ngoài và một số tổ chức nhân quyền quốc tế, nhưng thực chất là bày tỏ thái độ phản đối công khai đối với chính quyền theo tinh thần minh bạch hóa và tác động thay đổi chính sách của xã hội dân sự.
Cũng chủ yếu từ năm 2011 đến nay, hoạt động truyền thông xã hội tại Việt Nam đã hình thành một cách dày dạn và tỏ ra can đảm hơn hẳn hoạt động thông tin lề trái ở Trung Quốc. Số người viết ngày càng nhiều, nhưng quan trọng hơn, số bài viết có chất lượng và có sức lan tỏa, tính kết nối với hệ thống truyền thông quốc tế ngày càng tăng. Truyền thông quốc tế lại tác động đến nhiều tổ chức nhân quyền quốc tế và chính phủ các quốc gia hàng đầu về dân chủ và nhân quyền, tạo nên hiệu ứng tác động ngược lại đối với nhà cầm quyền ở Việt Nam.
Chính hiệu ứng “trong ra ngoài vào” như vậy đã thực sự làm nên một đối trọng về áp lực dư luận đối với hệ thống báo đảng, khiến cho các cơ quan tuyên giáo từ trung ương đến địa phương không thể xem thường truyền thông xã hội. Trong một số trường hợp liên quan đến “Kiến nghị 72”, hai vụ tuyệt thực của Cù Huy Hà Vũ, Điếu Cày Nguyễn Văn Hải, vụ bắt rồi thả Phương Uyên, đề xuất thành lập đảng mới của ông Lê Hiếu Đằng…giới báo chí lề đảng đã phải chọn cách đứng trước vành “đối chất” thay vì phẩy tay bỏ qua vào những năm trước.
Truyền thông xã hội lại là một thành phần đương nhiên của xã hội dân sự. Đó cũng là lý do để có thể tạm thời kết luận rằng một phần quan trọng và có thể có tính quyết định của xã hội dân sự đã manh nha và đang dần khởi sắc ở Việt Nam, cho dù chân đứng của nó có lẽ còn khá lâu nữa mới vững chắc và đồng vị tại một điểm thống nhất nào đó. RFI : Thưa anh, đối với sự hình thành xã hội dân sự ở Việt Nam. yếu tố nào mang tính quyết định : yếu tố đối nội hay đối ngoại?
Nội lực tất yếu là yếu tố quyết định trong dài hạn. Nhưng trong ngắn hạn, điều kiện sơ sinh cho xã hội dân sự lại đến từ cộng đồng quốc tế và trào lưu dân chủ hóa trên thế giới.
Nhìn sâu vào bản chất, tình hình chính trị ở Việt Nam vào năm 2013 đã thay đổi khá nhiều so với những năm trước, tuy chỉ là một sự thay đổi rất kín đáo mà không dễ nhận ra và càng khó để lượng định. Tuy nhiên, nếu hệ thống lại những hoạt động đối ngoại giữa Việt Nam với các quốc gia như Mỹ, Pháp, Anh, và với cả công đồng Công giáo Vatican, có thể thấy là một độ mở chính trị dường như đã được nhà nước Việt Nam cam kết với quốc tế, dẫn đến kết quả tuy chưa khả quan, nhưng đã có nét đột biến từ việc bất ngờ thả nữ sinh Phương Uyên ngay tại tòa án Long An – sự kiện diễn ra chưa đầy một tháng sau chuyến đi Washington của ông Trương Tấn Sang.
Xu hướng đối ngoại và góc mở đối nội cũng cho thấy nếu vào tháng 8/2013, ông Lê Hiếu Đằng và nhóm cộng sự bền tâm và có đủ lực lượng để lập nên chính đảng Xã hội Dân chủ, sự việc chưa từng thấy này cũng khó tạo ra một cái cớ đủ tính pháp lý để chính quyền phản ứng mạnh mẽ, tức có thể bắt giam hoặc đàn áp những người khởi xướng lập đảng.
Hướng mở về đối ngoại kéo theo độ mở về chính trị và cho thấy chưa bao giờ từ năm 1975 đến nay, Nhà nước Việt Nam lại “cần” đến cộng đồng quốc tế như bây giờ. Nhu cầu thiết thân về quyền lợi và quyền lực như thế đang liên quan trực tiếp đến các chủ đề hấp dẫn như Hiệp định đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương – TPP, và cả lời hứa hẹn về “đối tác chiến lược toàn diện” từ phía người Mỹ, trong đó trước mắt là một vài động thái liên minh quân sự giữa Việt Nam và Hoa Kỳ để giảm thiểu tác động rất tiêu cực từ người bạn láng giềng tham lam có truyền thống ở phương Bắc.
Một động thái khác đáng chú ý sau cuộc gặp Obama – Sang, vào ngày 27/8/2013, phái đoàn Việt Nam tại Liên Hiệp Quốc đã công bố 14 lời hứa về nhân quyền của chính phủ Việt Nam trước chủ tịch Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, trong đó có cam kết đầu tiên và quan trọng nhất: “Thông qua các chính sách và các biện pháp để đảm bảo tốt hơn tất cả các quyền căn bản về kinh tế, xã hội, văn hóa, dân sự và chính trị theo thông lệ quốc tế đã công nhận”.
RFI : “Thông lệ quốc tế đã công nhận” có thể hiểu là Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị, công ước quốc tế về chống tra tấn…
Vào cuối tháng 9/2013, một tuyên bố về các quyền dân sự và chính trị đã được nhóm trí thức độc lập, cũng là những người khởi xướng “Kiến nghị 72”, phổ biến trên mạng.
Hiển nhiên là những tiền đề đầu tiên của xã hội dân sự đang hình thành ở Việt Nam, trong bối cảnh Nhà nước Việt Nam đang dần phải chấp nhận những giá trị phổ quát về nhân sinh, nhân quyền và dân chủ của cộng đồng quốc tế. Đó cũng là lý do để có thể cho rằng đã có những tín hiệu cho thấy một số lãnh đạo của đảng và chính quyền, tuy chưa công khai biểu hiện quan điểm vì lý do chưa muốn hoặc vẫn bị áp lực bởi “chủ nghĩa kinh viện tập thể”, vẫn đang có xu hướng “xoay trục” sang phương Tây và dần chấp nhận đường hướng một mô hình xã hội dân sự nào đó trong tương lai cho Việt Nam, với vai trò nhà nước pháp quyền đang được đặt ra và có giá trị tối thiểu như một cụm từ mang tính thời thượng.
Sau chuyến đi của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đến Washington vào tháng 7/2013 và tiếp theo đó là chuyến đi của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đến Paris và New York vào tháng 9/2013, tín hiệu về xu hướng “xoay trục” như thế ngày càng lộ diện.
Đó cũng là lý do để có thể cho rằng tỉ lệ thuận với khuynh hướng “xoay trục” sang phương Tây, một nhận thức mới mẻ đang dần hình thành trong não trạng của một số lãnh đạo cao cấp: trong tương lai gần, một lực lượng trí thức có tính độc lập tương đối với hệ tư tưởng của đảng, có thể là cần thiết được duy trì mà không bị sách nhiễu hoặc bắt bớ, với mục đích tạo nên một ráng hồng dân chủ nào đó cho khuôn mặt của chế độ, cũng là nhân tố có thể mang lại thiện cảm với các tổ chức và quốc gia trên thế giới quan tâm đến vấn đề dân chủ, nhân quyền và xã hội dân sự ở Việt Nam. Trong trường hợp cần thiết, lực lượng trí thức độc lập này cũng có thể là cầu nối trong – ngoài để một số quan chức cao cấp Việt Nam “dễ ăn dễ nói” hơn với các tổ chức quốc tế.
Tác động quốc tế và điều được xem là “biến đổi khí hậu nội địa” chính là điều kiện cần và cực kỳ quan yếu để các phong trào dân sự có thể thành hình thành khối ở Việt Nam, trong bối cảnh được coi là “nhạy cảm” hiện thời mà không quá lo lắng về chuyện thành viên của họ bị bắt bớ hay bị truy tố vì tội danh “lật đổ có tổ chức”.
RFI : Làm thế nào để các phong trào dân sự có thể được xây dựng nhanh chóng và lan tỏa được ở Việt Nam?
Khác rất nhiều với tính chuyên biệt về tư tưởng và thành phần của đảng phái chính trị, phong trào dân sự luôn là một định chế mở có tính hợp lý để có thể thu hút, quy tụ rộng rãi sự đóng góp của các thành phần, không chỉ người dân mà còn cả trí thức và các quan chức trong đảng – những người vốn đã ở thế “trung dung”, bức xúc với hiện tình dân tộc và muốn tìm một con đường nào đó để đời sống của họ đỡ vô nghĩa hơn.
Một khi được hình thành, các phong trào dân sự có thể là ngôi nhà của người nông dân, công nhân, tiểu thương, và cả giới sinh viên đang muốn tìm một lối thoát để phụng sự dân tộc. Ở nhiều nơi và vào nhiều thời điểm, xã hội đang chứng kiến hiện tượng “tụ tập đông người”, từ các bà tiểu thương đến những nhóm sinh viên và trí thức, từ các nhóm dân oan hàng ngày túc trực ở trụ sở công quyền đến những người công nhân nhóm họp đòi quyền lợi về thu nhập… Tuy nhiên tất cả những hiện tượng tổ nhóm như thế vẫn còn rất phân tán và mang tính tự phát, hoàn toàn có thể tan vỡ như bong bóng xà phòng nếu không được định hướng và duy trì sự tồn tại.
Định hướng và những mục tiêu thiết thân của xã hội dân sự cùng các phong trào của nó về dân sinh, dân quyền, dân chủ và dân trí chắc chắn là sự gắn bó không thể tách rời đối với quyền lợi của đại đa số người dân trong số 86 triệu dân số Việt Nam giờ đây. Số còn lại, dù chưa có con số thống kê chính thức, nhưng có thể chỉ chiếm 10-15%, là những người có bổng lộc thông qua phương tiện chức vụ, cùng những người giàu có mà không muốn lâm vào tình thế rủi ro để đổi lấy sự minh bạch.
Nếu đại đa số nhân dân được kết nối với nhau và được định hướng trong cuộc đấu tranh phản biện xã hội, tính lan tỏa và sức ép mà các phong trào dân sự tạo ra sẽ được nhân lên gấp nhiều lần. Ứng với những điều kiện ở Việt Nam và so sánh với kinh nghiệm đã tích lũy ở Liên Xô cũ và nhiều nước Đông Âu vào thập niên 90, nhóm trí thức phản biện độc lập có vai trò khởi phát, dẫn dắt, nhưng lực lượng trí thức trong đảng và hệ thống nhà nước mới là nhân tố quyết định để tác động đối với đảng và chính quyền, tạo ra một thay đổi đủ lớn về chính sách, con người và cả thể chế.
Ứng với tình hình Việt Nam, một số đánh giá mang tính ước đoán cho biết hiện thời có ba nhóm quan điểm chính. Nhóm thứ nhất gồm khoảng 30% trí thức trong đảng và nhà nước, bao gồm cả quan chức, được xem là nhóm “trung thành” và có quyền lợi thiết thân với chức vụ và các đặc quyền trong hệ thống. Ngược lại, nhóm thứ hai có khoảng 20% trí thức trong các cơ quan nhà nước, không phải đảng viên hoặc vẫn là đảng viên, nhưng có tư tưởng cấp tiến, muốn thay đổi, song chưa có điều kiện để thể hiện quan điểm và hành động của họ. Nằm giữa hai khuynh hướng vừa đề cập là nhóm thứ ba với khoảng 50% trí thức trong đảng và nhà nước- những người không gắn bó đặc biệt với quyền lợi và chức vụ, mang quan điểm trung dung. Nếu thực tế gần đúng với những tỉ lệ đó thì một xã hội dân sự được tổ chức tốt sẽ có thể thu hút đến ít nhất phân nửa số trí thức đang làm việc cho hệ thống của đảng và nhà nước.
Muốn xã hội dân sự được rút ngắn cung đường khởi động, yếu tố đoàn kết phải là con ngươi của phong trào phản biện, phong trào dân sự và do đó của xã hội dân sự trong tương lai ở Việt Nam. Tình trạng xa cách giữa nhóm trí thức phản biện độc lập với các trí thức trong đảng và hệ thống nhà nước như hiện thời là yếu huyệt nguy hiểm nhất trên con đường cải hóa các mục tiêu xã hội và chính trị, gây loãng tác động điều chỉnh chính sách và càng làm cho đời sống dân tình trở nên khốn khó, bức bách hơn.
Bức bách thách đố đối với những người hoạt động dân chủ ở Việt Nam lại là phải tạo ra được bầu không khí tranh luận thật sự dân chủ trong đa nguyên tư tưởng, gạt sang một bên những đố kỵ, tị hiềm, ganh ghét hoặc nói xấu lẫn nhau – những biểu hiện vẫn luôn bị coi là một thói xấu trong lịch sử văn hóa của người Việt.
Chỉ có đoàn kết mới làm tăng được sức mạnh của những người muốn thay đổi và mới tạo ra được sự đổi thay. Đoàn kết càng nhanh thì lộ trình ban đầu cho dân chủ Việt Nam sẽ càng được rút ngắn, cho dù con đường dẫn đến sự thay đổi toàn diện vẫn còn rất lâu dài.
RFI : Trong hoàn cảnh Việt Nam, các phong trào dân sự có thể làm được những gì thiết thực?
Có rất nhiều việc phải làm. Hành động chính trị - xã hội là việc lên tiếng bảo vệ chủ quyền biển đảo, hạn chế sự phụ thuộc của nền kinh tế và chính trị Việt Nam vào Trung Quốc; phản biện chống tham nhũng và các nhóm lợi ích, nhóm thân hữu; thúc đẩy Quốc hội sớm ban hành Luật biểu tình, Luật lập hội, Luật trưng cầu dân ý; thúc đẩy tiếng nói của trí thức độc lập tại Quốc hội; thúc đẩy tính hợp hiến và hợp pháp hóa của quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí và tự do tôn giáo; phản biện đối với các điều luật chính trị hóa hành vi phản phản biện như điều 79, 87, 88, 258 trong Bộ luật hình sự; phản biện đối với điều kiện giam giữ phạm nhân trong các trại giam; hỗ trợ tinh thần và vật chất cho các gia đình có người bị giam giữ, liên quan đến yếu tố chính trị…
Còn hành động kinh tế - xã hội là bảo vệ quyền lợi của nông dân trước hành vi trưng thu đất đai bất hợp pháp và vô lối; phản biện đối với chủ đề sở hữu trong Luật đất đai và cơ chế thu hồi đất đối với các dự án kinh tế - xã hội; bảo vệ quyền lợi của công nhân và thị dân về điều kiện làm việc và an sinh xã hội; đấu tranh chống tác động tiêu cực của một số doanh nghiệp đối với môi trường tự nhiên…
Thái độ lên tiếng của phong trào dân sự cũng không thể bỏi qua việc phản biện đối với một số vấn đề kinh tế gay gắt như nợ công quốc gia; nợ và nợ xấu; tính độc quyền của kinh tế quốc doanh và một số tập đoàn; ngân hàng; các thị trường đầu cơ như vàng, bất động sản; những ngành có liên quan mật thiết đến người tiêu dùng như điện, xăng dầu, nước…
Và để tự nâng mình lên, các phong trào dân sự cũng phải phản biện với chính những tiếng nói phản biện thiếu tinh thần xây dựng và đoàn kết trong giới hoạt động dân chủ ở Việt Nam và hải ngoại.
RFI : Tuy nhiên nhiều vấn đề mà giới trí thức phản biện nêu ra cho tới nay vẫn có vẻ nặng về tính lý thuyết. Làm thế nào để có được một phong trào dân sự có hiệu quả trong đời sống?
Dĩ nhiên phong trào phản biện của giới nhân sĩ, trí thức và các phong trào dân sự phải cần thỏa mãn điều kiện đủ là làm sao hình thành càng sớm càng tốt, chọn lựa những người đứng đầu có uy tín và có năng lực hành động, đồng thời tạo dựng được nhân lực điều hành và thừa hành để có thể tương tác với vận động xã hội và thích ứng với những ưu thế mới trong tình hình mới.
Muốn đạt được các mục tiêu chiến lược đó, trước mắt hoạt động của phong trào dân sự cần nhích thêm một bước: không chỉ là diễn đàn trên mạng, mà phải hình thành các nhóm công khai trong đời sống theo phương châm ôn hòa, bất bạo động.
Ngay từ bây giờ, đang rất cần đến một sự kết nối có tính thành tâm, hữu dụng và bài bản giữa các nhóm trí thức phản biện độc lập, trí thức trong đảng với các nhóm dân sự tiêu biểu của nông dân, công nhân, tiểu thương, sinh viên, tín đồ tôn giáo trong nước, cùng khối trí thức và kiều bào Việt Nam ở nước ngoài.
Cuộc hành trình của phản biện xã hội và xã hội dân sự ở Việt Nam trong ít nhất 20 năm tới không chỉ là một sự thay đổi về tương quan kinh tế - chính trị, mà còn là một cuộc cách mạng về văn hóa và dân trí cho các tầng lớp nhân dân.
Hãy đừng nghĩ xã hội dân sự phải là một cái gì đó to tát với những cuộc bàn luận bất tận về học thuật và vĩ mô. Sau khi Diễn đàn xã hội dân sự của nhóm 72 ra đời, một blogger trẻ là Phạm Lê Vương Các đã bày tỏ chút nuối tiếc: hàng trăm trí thức có tên tuổi đồng ký tên ủng hộ diễn đàn này thực ra có thể làm được một điều gì đó xứng đáng hơn là chỉ bàn luận. Trên mạng đã có quá nhiều diễn đàn, và giờ đây điều cần thiết là hành động chứ không chỉ là nói. Một hành động rất nhỏ bé như hình thành một phong trào nhặt rác ngoài đường phố có thể còn có ý nghĩa hơn cả việc ngồi bàn luận chính trị theo cung cách salon…
Nhặt rác chính là một hành động không thể thiết thực hơn trong nỗi bức bối hiện thời. Dù mới chỉ một ít người nhặt rác, song hiệu ứng lan tỏa của đám đông sẽ khiến thay đổi về nhận thức và tình cảm, để đến một lúc nào đó người dân và đảng viên sẽ ý thức về việc cần phải quét rác như thế nào.
Với tôi, chúng ta, tất cả các bạn hãy hành động, hành động và hành động! Vì dân sinh, dân quyền, dân chủ và dân trí! Thay đổi của xã hội cũng là hệ quả cho phản biện và cơ hội cho dân chủ. Phải thay đổi về não trạng để có thể cống hiến cho xã hội nhiều hơn nữa. Phong trào dân sự và những điều kiện cho một xã hội dân sự ở Việt Nam đang nằm trong xu thế và lộ trình khởi động trong 3-4 năm tới. Và nếu được tổ chức tốt, phong trào này có thể góp sức cho xã hội về những triển vọng lạc quan trong tương lai dài hạn của dân tộc.
RFI : Xin rất cảm ơn nhà báo Phạm Chí Dũng đã vui lòng nhận trả lời phỏng vấn của RFI Việt ngữ hôm nay.
Bài đăng : Thứ sáu 27 Tháng Chín 2013 - Sửa đổi lần cuối Thứ sáu 27 Tháng Chín 2013
Ông Nguyễn Văn Hải tức blogger Điếu Cày đã được Ủy ban Bảo vệ Nhà báo (CPJ) quyết định trao tặng giải thưởng Tự do Báo chí Quốc tế năm 2013, cùng với ba nhà báo của Ecuador, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ. Tin này được loan trên trang web của tổ chức CPJ có trụ sở tại New York vào hôm qua 26/09/2013.
Ông Joel Simon, giám đốc điều hành của Ủy ban Bảo vệ Nhà báo tuyên bố : « Vào thời điểm mà thông tin đã trở thành tài nguyên toàn cầu, bốn nhà báo trên đây đã bất chấp nạn kiểm duyệt và trấn áp để mang lại thông tin cho chúng ta. Chúng tôi nhìn nhận lòng can đảm, sự dấn thân và sự chối từ im lặng của họ ».
Thông cáo của CPJ cho biết, bốn nhà báo được giải – Janet Hinostroza ( đài Teleamazonas, Ecuador), Bassem Youssef (đài Capital Broadcast Center, Ai Cập), Nedim Sener (báo Posta, Thổ Nhĩ Kỳ) và Nguyễn Văn Hải (tức blogger Điếu Cày, Việt Nam) – đang phải đối mặt với những sự trả thù do công việc của họ, kể cả quấy rối về luật pháp, đe dọa về thân thể và bắt giam.
Cũng theo thông cáo trên, bà Janet Hinostroza đã buộc phải tạm ngưng một chương trình truyền hình sau khi bị đe dọa, ông Youssef bị điều tra về các bản tin châm biếm, ông Sener bị quy tội hoạt động khủng bố vì các bài điều tra mang tính chỉ trích và có thể bị lãnh án 15 năm tù.
Ông Nguyễn Văn Hải, một trong các blogger nổi tiếng nhất Việt Nam, đã thành lập Câu lạc bộ Nhà báo Tự do trong một đất nước mà báo chí đều do Nhà nước kiểm soát, và đã bị 12 năm tù kèm theo 5 năm quản chế theo một điều luật mơ hồ về « tuyên truyền chống Nhà nước ».
Các bài viết trên blog của ông dưới bút danh Điếu Cày đề cập đến những vấn đề nhạy cảm về chính trị, trong đó có những bài phản đối Trung Quốc xâm lấn Hoàng Sa và Trường Sa, và chống giới chức tham nhũng. Ông Nguyễn Văn Hải cũng kêu gọi xuống đường phản đối rước đuốc Olympic Bắc Kinh đến Thành phố Hồ Chí Minh tháng 12/2007.
CPJ nhắc lại, ông Nguyễn Văn Hải bị giam giữ 5 tháng vào năm 2008 trong khi không bị cáo buộc tội danh nào, đến tháng 9/2008 bị kết án hai năm rưỡi tù giam vì tội « trốn thuế ». Sau khi mãn án, ông vẫn phải tiếp tục ở tù vì lại bị lãnh thêm một bản án mới, và tháng 7/2013 blogger này đã tuyệt thực hơn một tháng để phản đối các điều kiện giam giữ. Theo một nghiên cứu của CPJ, đến cuối năm 2012 tại Việt Nam có ít nhất 14 nhà báo bị giam cầm, đứng thứ nhì trên thế giới chỉ sau Trung Quốc.
Ủy ban Bảo vệ Nhà báo là tổ chức phi lợi nhuận hoạt động độc lập với mục tiêu bảo vệ tự do báo chí trên toàn thế giới. Giải thưởng Tự do Báo chí Quốc tế được thành lập từ năm 1991, mỗi năm trao giải cho bốn nhà báo đã tỏ ra dũng cảm trước mọi đe dọa.
Bốn nhà báo đoạt giải năm nay sẽ được vinh danh tại lễ trao giải thưởng niên của CPJ và được mời dự ăn tối tại New York ngày 26/11/2013. Trong quá khứ, có những nhà báo bị cầm tù nhiều năm sau đó khi được trả tự do đã đến dự lễ, và có ba phóng viên được truy tặng giải.
Bài đăng : Thứ sáu 27 Tháng Chín 2013 - Sửa đổi lần cuối Thứ sáu 27 Tháng Chín 2013
Lầu Năm Góc hôm 26/09/2013 đã thông báo cho Quốc hội về một dự thảo hợp đồng gần một tỉ đô la về việc hiện đại hóa các thiết bị vi tính của các máy bay radar Nhật Bản. Cơ quan Hợp tác Quốc phòng và An ninh (DSCA) phụ trách xuất khẩu vũ khí của Mỹ cho biết như trên.
Hợp đồng này sẽ được chính thức ký kết nếu trong vòng 15 ngày tới đây Quốc hội không phản đối. Cụ thể, số tiền 950 triệu đô la sẽ được dùng để hiện đại hóa đội máy bay Awacs gồm bốn chiếc của Nhật. Đây là loại máy bay được trang bị một hệ thống radar, có thể giám sát rộng rãi không phận và chỉ huy các hoạt động trên không hoặc phòng không.
Thông cáo của DSCA nói rõ, dự thảo hợp đồng gồm có việc cung cấp các thiết bị liên lạc mới, các phần mềm nhận dạng những thiết bị bay của đồng minh hay kẻ thù, kể cả việc chi phí huấn luyện và phụ tùng thay thế. Cơ quan Hợp tác Quốc phòng và An ninh Hoa Kỳ cho biết : « Việc hiện đại hóa này giúp đội máy bay Awacs của Nhật tương thích hơn với các máy bay Mỹ và cải thiện khả năng phối hợp hoạt động ».
Được chế tạo từ một khoang máy bay Boeing 767, chiếc Awacs có khả năng quan sát không phận với tầm rộng hơn rất nhiều so với các hệ thống radar trên mặt đất. Hoa Kỳ đã bán Awacs cho nhiều nước trong đó có Pháp, Anh, Ả Rập Xê Út.
Thương vụ này được loan báo vào lúc Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Chuck Hagel và Ngoại trưởng John Kerry sẽ đến Tokyo tuần tới để hội đàm với các đồng nhiệm Nhật Bản.
Bài đăng : Thứ sáu 27 Tháng Chín 2013 - Sửa đổi lần cuối Thứ sáu 27 Tháng Chín 2013
Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ hôm 26/09/2013 thông báo, Ngoại trưởng John Kerry sẽ viếng thăm Nhật Bản và Indonesia từ ngày 1 đến 7/10 tới, và sẽ tham dự hội nghị Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương.
Trước tiên ông Kerry sẽ đến Tokyo ngày 2 và 3/10, tại đây Ngoại trưởng Mỹ sẽ cùng với Bộ trưởng Quốc phòng Chuck Hagel dự hội nghị Ủy ban tham vấn Mỹ-Nhật về an ninh (SCC). Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cho biết: « Hội nghị này định ra giai đoạn sắp tới trong việc tăng cường liên minh Mỹ-Nhật, và là dịp để giúp quan hệ đôi bên vốn đã rộng rãi và hoàn chỉnh thêm phần vững chắc ».
Sau đó ông John Kerry sẽ đến Bali tại Indonesia ngày 4/10 để tham dự hội nghị cấp bộ trưởng của Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC). Ông cũng sẽ tháp tùng Tổng thống Mỹ Barack Obama trong nhiều cuộc gặp gỡ ở Bali nhân thượng đỉnh APEC.
Thông cáo của Bộ Ngoại giao Mỹ nhấn mạnh : « APEC là một diễn đàn chủ yếu để tạo điều kiện cho tăng trưởng kinh tế, hợp tác, thương mại và đầu tư trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương ».
Về phần Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Chuck Hagel, trước khi đi Tokyo sẽ đến Seoul từ 29/9 đến 2/10. Theo Lầu Năm Góc, chuyến đi này nằm trong khuôn khổ dịp kỷ niệm 60 năm liên minh giữa Hoa Kỳ và Hàn Quốc. Ông Hagel sẽ gặp đồng nhiệm Kim Kwan Jin, và tham dự lễ chuyển giao quyền lực từ tướng James Thurman, chỉ huy trưởng lực lượng Mỹ tại Hàn Quốc sang cho tướng Curtis Scaparrotti.
Bài đăng : Thứ năm 26 Tháng Chín 2013 - Sửa đổi lần cuối Thứ năm 26 Tháng Chín 2013
Theo các chuyên gia họp tại Seoul hôm qua 25/09/2013, các biện pháp trừng phạt Bắc Triều Tiên không có hiệu quả như dự kiến. Chế độ cộng sản Bình Nhưỡng nay đã làm chủ được các kỹ thuật cơ bản cần thiết cho việc triển khai chương trình hạt nhân.
Tuy chia rẽ với nhau về mức độ của mối đe dọa nguyên tử Bắc Triều Tiên, các chuyên gia tham dự cuộc họp theo lời mời của Viện nghiên cứu Asan Institute đều nhìn nhận cần khẩn cấp hoạch định một chiến lược mới để đối phó.
Ngay cả quyết định mới đây của Bắc Kinh - đồng minh thân thiết nhất của Bình Nhưỡng - cấm xuất khẩu sang Bắc Triều Tiên tất cả các nguyên vật liệu có thể được sử dụng để chế tạo hỏa tiễn và vũ khí nguyên tử, hóa học hay sinh học, có vẻ không có tác dụng. Rất có thể là Bình Nhưỡng đã đạt được một mức độ độc lập nhất định trong lãnh vực hạt nhân, nên không cần đến các thiết bị và kỹ năng từ bên ngoài.
Park Jiyoung, giám đốc bộ phận nghiên cứu chính sách khoa học kỹ thuật của Viện Asan nhận xét : « Bình Nhưỡng không phải đang ở giai đoạn khởi đầu tiến trình, mà họ đã tiến hành từ lâu rồi. Hoàn toàn có khả năng là Bắc Triều Tiên sẽ cố gắng hoàn chỉnh năng lực nguyên tử hiện nay, và việc kiểm soát xuất khẩu không tác động được gì ».
Bắc Triều Tiên đã tiến hành ba vụ thử nguyên tử. Lần cuối cùng và cũng là vụ thử nguyên tử mạnh nhất, diễn ra vào tháng Hai, đã khiến chế độ Bình Nhưỡng lại phải nhận lãnh biện pháp trừng phạt mới, được Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc thông qua, trong đó có cả lá phiếu của Trung Quốc.
Các ảnh chụp vệ tinh gần đây cho thấy, Bình Nhưỡng đang chuẩn bị tái khởi động một lò phản ứng hạt nhân tại Yongbyon, nơi mà năng lực làm giàu uranium đã được tăng gấp đôi.
Một công trình nghiên cứu mới của chuyên gia về phổ biến vũ khí hạt nhân Joshua Pollack ở Washington và nhà khoa học Scott Kemp thuộc Massachusetts Institute of Technology, cho rằng Bắc Triều Tiên có khả năng sản xuất các thành phần chủ yếu cho các máy ly tâm dùng để làm giàu uranium.
Ông Pollack giải thích : « Điều này có nghĩa là chính sách hiện nay dựa trên việc kiểm soát xuất khẩu, các biện pháp trừng phạt và cấm đoán đã đạt đến giới hạn về hiệu quả ». Chuyên gia này cảnh báo : « Chúng ta không thể dễ dàng dập tắt những bước tiến của chương trình làm giàu (…) cũng như khó thể phát hiện được những tiến bộ đó ».
Việc làm giàu uranium là một hoạt động nhẹ nhàng hơn rất nhiều so với làm giàu plutonium, có thể thực hiện bằng cách sử dụng một loạt các máy ly tâm trong những nhà máy tương đối nhỏ.
Khả năng Bắc Triều Tiên sở hữu những cơ sở dành cho việc làm giàu uranium đặt rải rác khắp nơi trên đất nước cũng khiến cho một hiệp định hỗ trợ giải trừ hạt nhân mất đi sự khả tín. Theo các nhà nghiên cứu, như vậy phương án tốt nhất cho cộng đồng quốc tế là ngăn trở một vụ thử nguyên tử thứ tư.
Đối với ông Lý Bân (Li Bin), nhà vật lý học và chuyên gia về nguyên tử của Carnegie Endowment for International Peace, một trung tâm nghiên cứu đặt tại Washington, thì Bắc Triều Tiên « có thể chỉ cần thử hạt nhân thêm một lần nữa » là đạt đến việc chế tạo một quả bom thu nhỏ - giai đoạn chủ chốt hướng đến việc gắn một đầu đạn nguyên tử lên hỏa tiễn.
Trở ngại duy nhất khiến cho chương trình nguyên tử Bắc Triều Tiên chưa đạt đến đích, dường như là việc thiết kế một loại tên lửa tin cậy.
Tháng 12/2012, Bình Nhưỡng đã thành công trong việc phóng hỏa tiễn Unha-3 và đưa một vệ tinh lên quỹ đạo. Ngay lập tức Washington và các đồng minh lên án đó là một vụ bắn thử hỏa tiễn đạn đạo trá hình.
Chuyên gia về hỏa tiễn người Đức Markus Schiller tuyên bố, « chắc chắn » là Bắc Triều Tiên hiện nay không sở hữu loại hỏa tiễn liên lục địa (ICBM), dù Bình Nhưỡng có đe dọa. Ông nói rằng Unha-3 không phải là vũ khí.
Bắc Triều Tiên có các hỏa tiễn tầm bắn ngắn hơn, có thể bay đến Hàn Quốc, Nhật Bản và Trung Quốc, nhưng chất lượng rất tồi, và Bình Nhưỡng không dám phiêu lưu trong việc sử dụng những tên lửa này để gắn một trong những quả bom nguyên tử của mình lên đó.
Các chuyên gia ước lượng, nhìn chung Bắc Triều Tiên sở hữu từ sáu đến mười quả bom. Tuy nhiên chuyên gia Schiller lại giảm nhẹ mối đe dọa từ Bình Nhưỡng. Theo ông, « chương trình hạt nhân quân sự Bắc Triều Tiên là một công cụ chính trị nhằm đạt đến những nhượng bộ và viện trợ của quốc tế ».
Bài đăng : Thứ năm 26 Tháng Chín 2013 - Sửa đổi lần cuối Thứ năm 26 Tháng Chín 2013
Hỏa tiễn phòng không đầu tiên của Đài Loan hôm nay 26/09/2013 đã được Hải quân đảo quốc này phóng lên từ một chiến hạm, tiêu diệt một máy bay không người lái trong tình huống giả định trường hợp bị Trung Quốc tấn công. Đây là thử nghiệm đầu tiên từ sáu năm nay của Đài Loan về tên lửa loại này.
Hải quân Đài Loan cho biết, tên lửa Standard II do Mỹ sản xuất, được bắn đi từ khu trục hạm lớp Kidd Mã Công (Makung), bay vút lên bầu trời từ phía đại dương cách phía đông thành phố cảng Hoa Liên (Hualien) hàng chục dặm, tấn công vào chiếc máy bay không người lái.
Loại hỏa tiễn này cũng đã được sử dụng trong cuộc tập trận mang tên « Sea Standard », giả định tình huống Trung Quốc tiến công hạm đội Đài Loan.
Từ khu trục hạm Tô Úc (Su Ao) gần đó, đô đốc Văn Chấn Quốc (Wen Chen Kuo) nói với hãng tin Pháp AFP : « Hỏa tiễn Standard II rất ổn định, không cần phải bắn thử các vũ khí đắt tiền mỗi năm để kiểm tra độ tin cậy của nó ». Ông nêu ra thành công cách đây sáu năm trong một cuộc tập trận hải quân tương tự.
Mỗi hỏa tiễn Standard II trị giá khoảng 3 triệu đô la. Với tầm bắn trên 130 km, các chiến hạm được trang bị loại tên lửa này sẽ có khả năng chiến đấu toàn diện hơn và năng lực phòng vệ trên không cao hơn. Hiện nay chỉ có bốn khu trục hạm lớp Kidd trọng tải 10.000 tấn – loại chiến hạm lớn nhất của Hải quân Đài Loan - là được vũ trang bằng loại vũ khí phòng không khu vực trên đây.
Do thời tiết xấu, Hải quân Đài Loan phải hủy một số hoạt động.
Đài Loan tách ra khỏi Trung Quốc từ năm 1949 sau cuộc nội chiến. Căng thẳng giữa đôi bên đã giảm bớt từ năm 2008, khi ông Mã Anh Cửu của Quốc dân đảng thân Bắc Kinh lên nắm quyền.
Trung Quốc đã nhiều lần đe dọa sẽ xua quân tấn công nếu Đài Loan tuyên bố độc lập, khiến đảo quốc này luôn phải hiện đại hóa quân đội và tiến hành thường xuyên các cuộc tập trận.
Bài đăng : Thứ năm 26 Tháng Chín 2013 - Sửa đổi lần cuối Thứ năm 26 Tháng Chín 2013
Theo các tài liệu đã giải mật được trường đại học George Washington công bố hôm 25/09/2013, Cơ quan An ninh Quốc gia Hoa Kỳ (NSA) phụ trách dọ thám các liên lạc thông tin, đã từng nghe lén nhiều nhân vật Mỹ phản đối chiến tranh Việt Nam, trong đó có hai thượng nghị sĩ uy tín.
Cơ quan An ninh Quốc gia Hoa Kỳ - hiện đang bị chỉ trích dữ dội vì xâm phạm đời sống riêng tư của người Mỹ từ khi bị cựu nhân viên Edward Snowden tiết lộ bí mật – trong thập niên 60 và 70 đã từng thực hiện các hành động « không được đàng hoàng lắm, thậm chí hoàn toàn bất hợp pháp ».
Từ năm 1967 đến 1973, NSA đã tiến hành chương trình « Minaret », qua đó giám sát các cuộc điện đàm quốc tế của 1.650 công dân Mỹ, trong đó có mục sư Martin Luther King Jr, vận động viên quyền Anh Mohammed Ali hay nhà bình luận Art Buchwald của tờ Washington Post.
Mục đích của chương trình này là giúp các Tổng thống Lyndon Johnson và sau đó là Richard Nixon biết được các liên hệ có thể có với nước ngoài của các nhà tranh đấu cho dân quyền và những người chống đối chiến tranh Việt Nam.
Người ta biết đến sự hiện hữu của chương trình trên từ năm 1975, nhưng các tài liệu mới được giải mật đã tiết lộ rằng có hai thượng nghị sĩ tên tuổi đã là nạn nhân của NSA. Đó là thượng nghị sĩ Dân chủ Frank Church của bang Idaho, và thượng nghị sĩ Cộng hòa Howard Baker của bang Tennessee.
Theo tạp chí Foreign Policy, đã tham khảo các tài liệu này, thì ông Frank Church tuy là đồng minh của Tổng thống Johnson, đã ủng hộ sự can thiệp quân sự của Mỹ vào Việt Nam sau sự kiện Vịnh Bắc bộ năm 1964, nhưng sau đó ngày càng chỉ trích chính sách của Hoa Kỳ tại Việt Nam nhiều hơn.
Ngược lại, ông Howard Baker thì đả kích dữ dội chính quyền Johnson vì theo ông, đã thiếu kiên quyết để có thể đảm bảo chiến thắng tại Việt Nam. Sau đó ông ủng hộ chính sách về Việt Nam của Tổng thống Richard Nixon, nhưng điều ngạc nhiên, theo Foreign Policy, là ông Baker vẫn bị giám sát, « có lẽ là ông Nixon muốn biết ông Baker nói những gì về mình ».
Vài năm sau đó, vào năm 1978 thượng nghị sĩ Church là một trong những nghị viên sáng lập ra FISC (Foreign Intelligence Surveillance Court), tức tòa án phụ trách giám sát các hoạt động của NSA và đảm bảo tính hợp pháp của cơ quan này.
Bài đăng : Thứ năm 26 Tháng Chín 2013 - Sửa đổi lần cuối Thứ năm 26 Tháng Chín 2013
Hôm qua 25/09/2013 Liên Hiệp Quốc đã cảnh báo nguy cơ xảy ra thảm họa nhân đạo tại thành phố Zamboanga ở miền nam Philippines, nơi hàng chục ngàn người đã phải di tản do làn sóng bạo động đẫm máu. Khoảng 70.000 người hiện đang bị nhồi nhét tại trung tâm thể thao Zamboanga, với điều kiện vệ sinh thiếu thốn.
Hàng trăm quân nhân và cảnh sát đã tham gia cuộc chiến đấu từ ngày 9/9 chống lại trên 300 quân nổi dậy Hồi giáo đã tiến vào thành phố trên, làm nổ các cuộc giao tranh dữ dội nhất trong số các cuộc xung đột mà chính phủ Philippines phải đối phó trong những năm gần đây.
Có 23 thành viên lực lượng an ninh, 12 thường dân và 138 quân nổi dậy Hồi giáo thuộc Mặt trận Moro Giải phóng Dân tộc (MNLF) đã thiệt mạng, theo số liệu của cảnh sát. Ít nhất 218 quân nổi dậy đã bị bắt hay đầu hàng, nhưng vẫn còn rất nhiều chiến binh Hồi giáo vẫn còn tự do, bắt giữ các con tin để làm bia đỡ đạn.
Văn phòng liên lạc các hoạt động nhân đạo của Liên Hiệp Quốc (OCHA) ước tính có 158.000 người bị ảnh hưởng bởi bạo động, trên 10.000 căn nhà bị phá hủy. Trên 109.000 người tại Zamboanga phải đi sơ tán, tức 10% dân số của thành phố này, còn tại tỉnh Basilan có gần 19.000 người tản cư.
Bà Luiza Carvalho, điều phối viên các hoạt động nhân đạo của Liên Hiệp Quốc tại Philippines cho biết: « Chúng tôi ngày càng quan ngại trước tình hình và nhu cầu ngày càng tăng của những người dân bị mắc kẹt do bạo động, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em ».
Nhiều người dân tản cư phải cố gắng chống chọi để sinh tồn. Khoảng 70.000 người hiện đang bị nhồi nhét tại trung tâm thể thao Zamboanga, với điều kiện vệ sinh thiếu thốn. OCHA cảnh báo nguy cơ xảy ra dịch bệnh, nhấn mạnh nhu cầu khẩn cấp về thực phẩm, nước uống, thuốc men, dụng cụ nhà bếp và lều bạt. Các trường hợp bị bệnh sởi, tiêu chảy, viêm kết mạc đã được ghi nhận tại một số trung tâm tạm cư.
Mặt trận Moro Giải phóng Dân tộc (MNLF) chống lại các cuộc thương lượng đang diễn ra giữa Manila và một nhóm ly khai khác là MILF, nhằm thành lập một khu vực tự trị ở miền nam Philippines – vùng đất nghèo nàn do nhiều thập kỷ du kích chiến và bạo động. Phe này cho rằng bị gạt ra ngoài lề cuộc thương lượng đang sắp hoàn tất, vốn được Tổng thống Begnino Aquino coi là một trong những mục tiêu chủ yếu trong nhiệm kỳ của ông.
Bài đăng : Thứ tư 25 Tháng Chín 2013 - Sửa đổi lần cuối Thứ tư 25 Tháng Chín 2013
Chiều nay 25/09/2013 vào khoảng 18 giờ Việt Nam, khoảng 20 nhân viên công an mặc sắc phục lẫn thường phục đã vào nhà blogger Nguyễn Tường Thụy tại Hà Nội, bắt đi những người đang có mặt tại đây. Trong số những người bị bắt có mẹ con sinh viên Nguyễn Phương Uyên, bà Dương Thị Tân (vợ blogger Điếu Cày(, ông Phạm Bá Hải, ông Lê Quốc Quyết (em luật sư Lê Quốc Quân)…
Trả lời RFI Việt ngữ trong lúc đang bị giữ tại công an, blogger Nguyễn Tường Thụy cho biết:
Ông Nguyễn Tường Thụy (Hà Nội)
(01:17)
Tôi đang ở một cơ sở của công an huyện Thanh Trì, ở xã Liên Ninh. Mỗi người bị giam một nơi, tôi ở đây, còn Phạm Bá Hải bị giam một mình ở một cơ sở khác. cô Tân, vợ con tôi, mẹ con cô Uyên, Lê Quốc Quyết…nói chung những người còn lại trong đoàn không biết giam ở đâu.
Thưa, lúc nào và lý do vì sao anh có biết không?
Không, tôi cũng không hiểu nữa. Tự nhiên họ ào vào rất là đông, khoảng hai mươi người, cứ thế xông vào bắt thôi, mặc cho mọi sự phản đối. Con gái tôi vừa mới nhập học đại học thì cũng bị bắt, vợ tôi nó cũng bắt. Anh Phạm Bá Hải, chị Dương Thị Tân, chị Nguyễn Thị Nhung, bé Phương Uyên, Lê Quốc Quyết, Đinh Văn Thi… Hiện nay trước khi đi nhà tôi chỉ còn có một người nữa chắc là họ khống chế nốt.
Hiện nay một mình tôi ở đây, còn những người khác như anh Hải bị giam riêng ở một cơ sở khác, còn những người còn lại như, vợ con tôi, anh Quyết… như thế nào tôi cũng chưa rõ. Mà tôi gọi điện thì tất cả đều tắt máy hết.
Mà chúng nó hành xử như là một lũ côn đồ, đầu gấu, xã hội đen ấy! Chúng nó rất hung hăng ào vào nhà tôi, chúng tôi không thể trấn giữ được. Riêng anh Đinh Văn Thi thì bị đánh, bốn năm đứa nó đánh trước mặt tôi.
Còn ở nhà hiện nay thì họ làm chủ hoàn toàn ở trong nhà rồi. Tôi nghĩ đến chuyện họ khám nhà, khám máy móc, tài liệu… rồi thậm chí có thể cài thêm tài liệu vào hoặc ném thêm vật chứng vào. Thì đấy, họ dùng cách này cũng chưa biết chừng! Họ tinh quái như bọn xã hội đen, mà xã hội đen cũng không đến nỗi như thế này…
Người ta đặt câu hỏi, trong bối cảnh Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đang ở thăm Paris, Việt Nam và Pháp vừa ký kết Hiệp định quan hệ đối tác chiến lược, phải chăng đây là một động thái nhằm ngăn trở nỗ lực hướng về phương Tây của Hà Nội ? Đặc biệt là hôm nay, Thủ tướng Pháp Jean-Marc Ayrault nhấn mạnh đến quyền tự do hàng hải ở Biển Đông, cho biết Paris sẽ thúc đẩy giải quyết tranh chấp trên cơ sở luật pháp quốc tế.
Theo tin mới nhất, những người bị bắt đã được thả, nhưng vẫn tập trung phía trước đồn công an để phản đối việc bắt người trái phép. Các blogger Nguyễn Tường Thụy, Trương Văn Dũng, Lê Quốc Quyết vẫn ở lại để đòi trả lại điện thoại. Blogger Nguyễn Tường Thụy kể lại
Ông Nguyễn Tường Thụy (Hà Nội)
(00:35)
Bây giờ bọn tôi với Quyết và Trương Văn Dũng đang ở trong đồn đợi Quyết giải quyết vấn đề điện thoại của Quyết đã. Điện thoại giá trị không lớn, nhưng mà có rất nhiều thông tin quan trọng ở trong ấy.
Riêng Lê Quốc Quyết bị đánh rất là đau, năm sáu thằng dẫm đạp lên mặt, mặt mũi, môi sưng hết lên rồi, áo rách tả tơi. Trương Văn Dũng bị xé áo hết cả, Quyết thì quần áo lấm như là ở dưới ruộng bùn lên – năm, sáu thằng quần thảo rất là đông. Chính mắt tôi nhìn thấy, đánh trước mặt tôi luôn, ngay trước cửa nhà tôi !
Mọi người hiện đang còn ở nguyên ngoài cổng, đang hô "Đả đảo công an !", "Đả đảo bắt người trái pháp luật, phi pháp !".
